1.1 Inleiding
In de Najaarsbijstelling 2026 wordt op hoofdlijnen informatie verstrekt over de uitvoering van de Programmabegroting 2026. De rapportage betreft enkel de financiële ontwikkelingen over de periode juni t/m augustus. In deze rapportage worden enkel meldingen op het lopende jaar opgenomen, tenzij het een meerjarige budgetneutrale fasering betreft in het kader van reëel ramen. Dit laatste om onze begroting zo reëel mogelijk te houden, zodat de afwijkingen aan het einde van het jaar zo klein mogelijk zijn. Deze rapportage geeft dus enkel een financieel resultaat op het lopende jaar.
Het financieel resultaat van de Najaarsbijstelling 2026 komt uit op € 16,1 miljoen nadelig ten opzichte van de (bijgestelde) Programmabegroting 2026. Dit resultaat is opgebouwd uit een tweetal componenten:
- de begrotingsafwijkingen uit deze rapportage voor een bedrag van € 12,873 miljoen nadelig;
- de beleidsvoorstellen voor een bedrag van € 3,250 miljoen nadelig.
In het resultaat van € 16,1 miljoen nadelig is er dus vanuit gegaan dat de beleidsvoorstellen worden gehonoreerd.
Zonder beleidsvoorstellen, dus enkel op basis van de begrotingsafwijkingen over de periode juni tot en met augustus, zou de najaarsbijstelling op € 12,9 miljoen nadelig uitkomen.
De grootste nadelige begrotingsafwijkingen in deze rapportage zijn de hogere kosten regionale jeugdzorg (begrotingswijziging, eindafrekening 2025, ombuiging jeugdhulp, 1e prognose regionale jeugdzorg 2026) (€ 14,7 miljoen) en de uitkering gemeentefonds (€ 4,1 miljoen). De 1e prognose Jeugdhulp 2026 is gebaseerd op de realisatiecijfers tot en met medio mei 2026. Binnenkort ontvangen we de 2e prognose, inclusief een inhoudelijke duiding van de ontwikkelingen. Deze komt echter te laat beschikbaar om nog te kunnen verwerken in deze najaarsbijstelling. Zodra de 2e prognose en de bijbehorende duiding zijn ontvangen en beoordeeld, wordt de gemeenteraad hierover geïnformeerd via de gebruikelijke raadsinformatiebrief over de ontwikkeling van de jeugdhulp. Eventuele financiële afwijkingen die uit de 2e prognose voortvloeien worden, tezamen met de uitkomsten van de 3e prognose, bij de Jaarstukken 2026 verwerkt.
De grootste voordelige begrotingsafwijkingen zijn de vrijval budgetoverhevelingen (€ 2,3 miljoen), actualisering budgetten Wmo (€ 2,0 miljoen), voortgang wijkzorgteams/ombuiging jeugdhulp (€ 1,2 miljoen) en voordeel hulp aan huis (€ 1,1 miljoen). Alle overige begrotingsafwijkingen tellen op tot € 0,7 miljoen nadelig.
Daarnaast zorgen de beleidsvoorstellen voor een nadeel van € 3,3 miljoen. Dit bedrag betreft een viertal budgetoverhevelingsvoorstellen (€ 2,3 miljoen) inzake het kunstgrasveld voor hockeyclub Were Di, schoolontbijt, Moluks monument en implementatie Participatie in balans en een beleidsvoorstel voor opvang dakloze gezinnen (€ 0,9 miljoen). Daarnaast bevat deze rapportage nog een zevental voorstellen met beperkte financiële consequenties (€ 0,1 miljoen) en een zevental investeringsvoorstellen zonder directe financiële consequenties op het lopende jaar.
Naast de meldingen met directe consequenties voor het resultaat vinden in deze rapportage ook neutrale bijstellingen plaats met als grootste de bijstelling grondexploitatie (€ 7,7 miljoen), het doorzetten van ontvangen gemeentefondsbijdragen naar de betreffende beleidsvelden (€ 5,7 miljoen), fasering verwervingen voorkeursrecht Kenniskwartier (€ 5,0 miljoen), bijdrage personele capaciteit (NPLV) (€ 2,6 miljoen), verwerking ontvangen budget vrouwenopvang (€ 2,2 miljoen), exploitatie sportstimulering (€ 1,8 miljoen), eigen bijdrage Wmo (€ 1,4 miljoen), hogere opbrengst straatparkeren (€ 1,2 miljoen), kostprijsverhogende BTW binnen- en buitensport (€ 1,0 miljoen), fasering informatiseringsprojecten (€ 1,0 miljoen) en diverse kleinere neutrale bijstellingen als gevolg van ontvangen specifieke uitkeringen, middelen derden, budgettaire actualiseringen en faseringen naar volgende jaren.
Het resultaat van € 16,1 miljoen nadelig bij deze najaarsbijstelling leidt, tezamen met het resultaat van € 6,7 miljoen nadelig bij de voorjaarsrapportage, tot een bijstelling van € 22,9 miljoen nadelig ten opzichte van onze primaire begroting 2026.